Kim jest akcjonariusz w prostej spółce akcyjnej?

Do powstania prostej spółki akcyjnej niezbędni są akcjonariusze. To oni powołują do życia prostą spółkę akcyjną, obejmują akcje w ramach spółki. Akcjonariusze – jeżeli nie wchodzą w skład organów w spółce nie odpowiadają za jej bieżącą działalność. Nie znaczy to, że nie mogą wpływać na spółkę. Uprawnienie akcjonariusza skupiają się w akcji. Natomiast za akcjonariusza uważa się osobę wpisaną do rejestru akcjonariuszy. Dodatkowo, umowa spółki może przewidzieć, że akcjonariuszom może przysługiwać prawo pierwszeństwa w nabyciu akcji sprzedawanych przez innego akcjonariusza.

Jakie kompetencje mają akcjonariusze?

Akcjonariusze podejmują decyzje dotyczące spółki w formie uchwał. Decyzje wymagające podjęcia uchwał można zawrzeć także w umowie spółki.

Uchwał akcjonariuszy wymagają:

• rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonania przez nich obowiązków;
• zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego;
• nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, chyba że umowa spółki stanowi inaczej;
• emisja obligacji zamiennych lub z prawem pierwszeństwa i emisja warrantów subskrypcyjnych;
• zawarcie umowy, o której mowa w art. 4 § 1 pkt 4 lit. f k.s.h.

Również zmiana umowy spółki wymaga podjęcia uchwały walnego zgromadzenia. W gruncie rzeczy to od akcjonariuszy zależą kierunki rozwoju spółki, ale także powoływanie organów zarządzających spółką.

Czy możliwe jest wyłączenie akcjonariusza ze spółki?

Tak, ale należy rozróżnić tu dwa przypadki:

• wyłączenie akcjonariusza ze spółki;
• ustąpienie ze spółki.

Wyłączenie akcjonariusza ze spółki

Wyłączenie akcjonariusza ze spółki może nastąpić na skutek orzeczenia sądu. Z żądaniem takim może wystąpić akcjonariusz bądź akcjonariusze reprezentujący więcej niż połowę ogólnej liczby głosów. Przy czym podstawa żądania nie może opierać się wyłącznie na woli akcjonariusza, który tego żąda. Takie roszczenie musi mieć uzasadnienie w ważnych przyczynach. Do ważnych przyczyn można zaliczyć konfliktowy charakter relacji pomiędzy akcjonariuszami, stosunek akcjonariusza do spółki (prowadzenie konkurencyjnej działalności), długotrwała choroba akcjonariusza, nadużywanie uprawnień kontrolnych. Przyczyny te muszą być uzasadnione, choćby z tego względu, że ich brak doprowadzi do oddalenia żądania. Z takim roszczeniem nie może wystąpić zastawnik jak też użytkownik akcji. Wytacza się je przed sąd miejscowo właściwy dla siedziby spółki, a rozpoznawać ją będzie sąd gospodarczy. Gdy żądanie zostanie uwzględnione, sąd wydaje wyrok, w którym określi cenę przybicia akcji, a w rezultacie ma miejsce zapłata wyłączonemu akcjonariuszowi ceny przejęcia akcji.

Ustąpienie akcjonariusza ze spółki

Natomiast ustąpienie akcjonariusza ze spółki ma miejsce, gdy konflikty pomiędzy akcjonariuszami są na tyle silne, że nie jest możliwe ich dalsze funkcjonowanie w ramach spółki. Z takim powództwem może wystąpić wyłącznie akcjonariusz, który zamierza wystąpić ze spółki. Przy czym powództwo wiąże się wyłącznie z chęcią zbycia przez tego akcjonariusza wszystkich akcji. W pozwie akcjonariusz musi uargumentować, z jakich względów jego ustąpienie jest konieczne. Akcje są wówczas wykupywane przez spółkę na rachunek pozostałych akcjonariuszy. Ich cena jest ustalana na podstawie wartości godziwej ustalonej na dzień doręczenia pozwu (ustala ją sąd). Odbywa się to w następujący sposób. Pierwszym krokiem jest wystąpienie przez akcjonariusza z pozwem o ustąpienie ze spółki. Następnie sąd – w razie uwzględnienia powództwa – wydaje wyrok ustalający cenę wykupu akcji. Kolejno następuje zapłata ceny za akcje na rzecz akcjonariusza. Ostatnim etapem jest przydział wykupionych akcji pomiędzy pozostałych akcjonariuszy.

Podsumowanie

Baz akcjonariuszy nie ma prostej spółki akcyjnej. To oni decydują o jej powstaniu, kierunkach, w których będzie się rozwijać, kadrze zarządzającej. Dlatego rola akcjonariusza w prostej spółce akcyjnej nie może być marginalizowana. Niemniej jednak nie zawsze jest możliwe zachowanie pierwotnego składu osobowego akcjonariuszy – również z uwagi na wzajemne konflikty, ale także zmiany spojrzenia na to, jak powinna się rozwijać spółka.

Jeżeli masz pytania dotyczące roli akcjonariusza w prostej spółce akcyjnej, jego uprawnień czy obowiązków napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Rola akcjonariusza w prostej spółce akcyjnej pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Organy prostej spółki akcyjnej

W ramach prostej spółki akcyjnej można wyróżnić zarząd, radę dyrektorów oraz radę nadzorczą. W umowie, założyciele prostej spółki akcyjnej muszą podjąć decyzję dotyczącą tego, czy spółka będzie zarządzać radą dyrektorów albo zarząd. Utworzenie rady nadzorczej nie jest obowiązkowe. To te organy będą kształtowały losy prostej spółki akcyjnej.

Bez względu na to, w jakim organie będzie działać dana osoba, obowiązuje ją zachowanie należytej staranności, a także powstrzymywanie się od podejmowania działalności konkurencyjnej, jak też zachowanie poufności co do działań podejmowanych przez spółkę.

Zarząd prostej spółki akcyjnej

Zarząd ma za zadanie prowadzić sprawy spółki oraz ją reprezentować. W skład zarządu może wchodzić jeden lub większa liczba członków. Przy czym – z ważnych powodów akcjonariusze zawieszają członków zarządu w ich czynnościach (ta kompetencja może być przyznana radzie nadzorczej). Członka zarządu mogą w każdym czasie odwołać akcjonariusze. W przypadku wieloosobowego zarządu jego członkowie są zobowiązani do wspólnego prowadzenia spraw spółki.

Zarząd może powołać prokurenta, który ma za zadanie wspierać go w codziennych działaniach. Powołanie prokurenta wymaga zgody wszystkich członków zarządu, natomiast odwołać prokurenta może każdy członek zarządu. Nie jest możliwe ograniczenie prawa członka zarządu do reprezentowania spółki wobec osób trzecich.

Rada dyrektorów prostej spółki akcyjnej

Założyciele prostej spółki akcyjnej mogą zdecydować się na zarządzanie spółką przez radę dyrektorów. Analogicznie do zarządu, rada dyrektorów kieruje bieżącą działalnością spółki i może składać się z jednej bądź większej liczby osób. W radzie dyrektorów można wyróżnić dyrektora wykonawczego oraz dyrektora niewykonawczego. Dyrektor wykonawczy to osoba, która zajmuje się wszystkimi bądź niektórymi czynnościami prowadzenia spółki. Natomiast dyrektorzy niewykonawczy zajmują się sprawowaniem stałego nadzoru nad prowadzeniem spraw spółki. Możliwe jest także powołanie komitetu wykonawczego skupiającego dyrektorów wykonawczych.

Warto wskazać, że dyrektor niewykonawczy w ramach swojej działalności może badać wszystkie dokumenty spółki, dokonywać rewizji stanu majątku spółki, żądać od dyrektorów, prokurentów i osób zatrudnionych w spółce na podstawie umowy o pracę lub wykonujących na rzecz spółki w sposób regularny określone czynności na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o podobnym charakterze wszelkich dokumentów, sprawozdań bądź wyjaśnień oraz żądać ich przedstawienia na wskazanym posiedzeniu rady dyrektorów lub jej komitetu.

Może żądać również dokumentów, informacji, sprawozdań bądź wyjaśnień spółek zależnych oraz spółek powiązanych. Wynika to z faktu, że sprawowanie nadzoru musi mieć swoje źródło i oparcie w dokumentach.

Rada nadzorcza prostej spółki akcyjnej

Rada nadzorcza w spółce składa się z trzech lub większej liczby osób. Zadaniem rady nadzorczej jest sprawowanie stałego nadzoru nad działalnością spółki. Przy czym rada nadzorcza nie może wydawać zarządowi wiążących poleceń spółce. Członkiem rady nadzorczej nie może być:

• członek zarządu,
• prokurent,
• likwidator,
• kierownik oddziału lub zakładu,
• dyrektor finansowy,
• główny księgowy,
• pracownik spółki (nie dotyczy to przedstawicieli pracowników),
• dyrektor wykonawczy.

Do głównych zadań rady nadzorczej należą: ocena prawidłowości i rzetelności sprawozdań, ocena wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty, sporządzanie i składanie walnemu zgromadzeniu corocznego pisemnego sprawozdania z wyników powyższych ocen, sporządzania pisemnego sprawozdania z działalności rady nadzorczej za ubiegły rok obrotowy.

Dodatkowo, w umowie spółki można zastrzec, że zgody rady nadzorczej wymagają określone czynności zarządu spółki.

Możliwe jest także delegowanie członków rady nadzorczej (na czas nie dłuższy niż 3 miesiące) do wykonywania czynności członków zarządu (zawieszonych, tych których mandaty wygasły, tych którzy z innych przyczyn nie mogą wykonywać swoich czynności).

Członkowie rady nadzorczej mają prawo do kontrolowania dokumentów spółki – z nich czerpią swoją wiedzę na temat jej kondycji, zawieranych umów.

Podsumowanie

Rola organów prostej spółki akcyjnej jest niezwykle istotna. Organy te muszą ze sobą współdziałać, aby spółka się rozwijała. Umożliwia to weryfikację funkcjonowania spółki, sprawdzenie czy decyzje podejmowane przez spółkę są właściwe i zapewnią jej rozwój.

Jeżeli masz pytania dotyczące organów prostej spółki akcyjnej napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Rola organów prostej spółki akcyjnej pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Umowa prostej spółki akcyjnej

Umowa prostej spółki akcyjnej musi zawierać:

• firmę i siedzibę spółki;
• liczbę, serie i numery akcji, związane z nimi uprzywilejowanie, akcjonariuszy obejmujących poszczególne akcje oraz cenę emisyjną akcji;
• jeżeli akcjonariusze wnoszą wkłady niepieniężne – przedmiot tych wkładów, serie i numery akcji obejmowanych za wkłady niepieniężne oraz akcjonariuszy, którzy obejmują te akcje;
• jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest świadczenie pracy lub usług – także rodzaj i czas świadczenia pracy lub usług;
• organy spółki;
• liczbę członków zarządu i rady nadzorczej, jeżeli została ustanowiona, albo co najmniej minimalną i maksymalną liczbę członków tych organów;
• czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Co równie istotne, umowę spółki można zawrzeć w formie aktu notarialnego bądź przy wykorzystaniu wzorca umowy w systemie teleinformatycznym. Wymienione elementy muszą znaleźć się w każdej umowie prostej spółki akcyjnej.

Jaki jest cel umieszczenia tych postanowień w umowie?

Dlatego wymienione powyżej aspekty stanowią konstrukcję nie tylko umowy, ale funkcjonowania całej spółki. Bez jasnego określenia w jaki sposób będzie działać prosta spółka akcyjna nie będzie możliwe jej sprawne wykorzystywanie do celów gospodarczych.

Czy to jedyne postanowienia, które umieszcza się w umowie?

Przywołane postanowienia nie są jedyne w umowie spółki. To podstawowe rozwiązania, które umieszcza się w treści umowy. Oznacza to, że wspólnicy mogą kształtować umowę tak, aby jak najlepiej odpowiadała ich zamierzeniom. Ograniczenia w tym zakresie jasno wskazano w przepisach prawa.

Czy postanowienia umowy można zmieniać?

Tak, postanowienia umowy można w późniejszym czasie zmieniać. Jeżeli przez okres od sporządzenia umowy wspólnicy zauważą, że pierwotnie przyjęte założenia umowy nie sprawdzają się, mogą przyjąć inne postanowienia – dostosowane do aktualnych potrzeb.

Zatem umowa prostej spółki akcyjnej stanowi podstawę funkcjonowania tego podmiotu. Umowę dostosowuje się do rodzaju działalności, pomysłów wspólników oraz możliwości rozwoju biznesu.

Jeżeli masz pytania dotyczące prostej spółki akcyjnej napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Umowa prostej spółki akcyjnej pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Forma umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niezbędna jest umowa. Istnieją dwie możliwości zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością:

• wykorzystanie wzorca umowy zamieszczonego w systemie teleinformatycznym;
• sporządzenie umowy w formie aktu notarialnego.

Jakie są wady i zalety każdej z tych form?

W przypadku wykorzystania wzorca umowy umieszczonego w systemie teleinformatycznym zaletą jest szybkość założenia – można to zrobić bez wychodzenia z domu. Wadą takiego rozwiązania jest ograniczona ilość postanowień, które można wybrać, tworząc umowę spółki z o.o. Nie pozwalają one dostosować umowy do dowolnych preferencji wspólników. Natomiast umowa spółki sporządzona w formie aktu notarialnego umożliwia dostosowanie umowy do wymagań oraz zamierzeń wspólników. Daje możliwość – oczywiście w ramach kodeksu spółek handlowych – zaprojektowania spółki zgodnie z naszymi oczekiwaniami.

Co musi zawierać umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązkowo musi zawierać:

• firmę i siedzibę spółki;
• przedmiot działalności spółki;
• wysokość kapitału zakładowego;
• informację, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział;
• liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników;
• czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Co dodatkowo może zawierać umowa spółki?

Oprócz obowiązkowych elementów, o których mowa powyżej, umowa spółki z o.o. może zawierać:

• postanowienia przyznające pierwszeństwo dotychczasowym wspólnikom spółki w nabywaniu udziałów;
• postanowienia dotyczące wejścia spadkobierców w miejsce wspólnika spółki;
• regulacje dotyczące zakazu konkurencji wspólników;
• postanowienia dotyczące konieczności podejmowania jednomyślnej uchwały przez wspólników, np. w zakresie znaczącej inwestycji, nabycia/zbycia składnika majątku;
• regulacje odnoszące się do powtarzających się świadczeń niepieniężnych wspólników;
• informacje dotyczące uprzywilejowania udziałów np. w zakresie dywidendy;
• zasada powołania i odwołania prokurenta w spółce;
• ustanowienie rady nadzorczej bądź komisji rewizyjnej.

Oznacza to, że umowę spółki wspólnicy mogą naprawdę ukształtować w korzystny dla nich sposób. I w gruncie rzeczy o to chodzi w ramach umowy spółki – aby była ona wehikułem umożliwiającym rozwój przedsięwzięcia gospodarczego.

Zmiany umowy spółki

Wraz z upływem czasu pierwotne rozwiązania zamieszczone w umowie spółki mogą się zdezaktualizować. Dlatego umowę spółki można zmienić. Przy czym należy pamiętać o tym, że:

• zmiany umowy spółki zawartej w formie aktu notarialnego następuje również w formie aktu notarialnego;
• zmiany umowy spółki zawartej w ramach wzorca mogą być dokonywane także w ramach systemu teleinformatycznego (ale jeśli raz wspólnicy zdecydują się na zmianę notarialną to będą musieli trzymać się tej formy kolejnym razem).

Podsumowanie

Mimo, że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawiera kilka kwestii, które muszą być w niej uregulowane, to pozwala na dość swobodne ukształtowanie tej umowy i dostosowanie do swoich oczekiwań. Jeżeli masz pytania dotyczące umowy spółki z o.o., napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Wspólnicy

Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością zakłada jedna osoba, ale także dwie lub więcej osób (ale także osób prawnych). Dlatego warto zastanowić się, w jaki sposób chcesz prowadzić i zarządzić spółką z ograniczoną odpowiedzialności. Jeżeli chcesz mieć pełny wpływ na losy spółki to lepszym rozwiązaniem będzie jednoosobowa spółka z o.o. Jeśli zaś chcesz współdziałać z innymi osobami, wtedy załóż spółkę ze wspólnikami.

Udziały

O ile w przypadku jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wszystkie udziały należą tylko do jednej osoby, to w przypadku dwóch lub większej liczby wspólników trzeba zastanowić się nad podziałem udziałów w spółce. Od liczby posiadanych udziałów zależy siła głosu w zakresie kierunku rozwoju spółki, podejmowanych inwestycjach, przeznaczaniu zysków spółki. Jasne jest, że każdy ze wspólników chciałby mieć jak największą władzę w spółce, ale muszą oni wyważyć wzajemne interesy w spółce oraz odpowiednio ułożyć relacje między sobą.

Sposób reprezentacji spółki

Kolejną kwestią, którą trzeba przemyśleć to sposób reprezentacji spółki i podjęcie decyzji jak ma być reprezentowana, kto ma wchodzić w skład zarządu. Czy zarząd mają tworzyć wszyscy czy niektórzy wspólnicy czy też spółką mają zarządzać wynajęci specjaliści? Dodatkowo trzeba określić czy zarząd ma być jednoosobowy czy wieloosobowy, jak też czy wspólnicy zakładają powołanie prokurenta. Określając te elementy trzeba skoncentrować się nad zapewnieniem sprawności działania spółki.

Przedmiot działalności spółki

Ważne jest, aby mieć wiedzę na czym będzie skupiać się nie tylko główna działalność spółki, ale także dodatkowa. Warto pamiętać, że spółka może działać na kilku płaszczyznach biznesowych. Dlatego nie trzeba się ograniczać tylko do jednego aspektu działalności, ale można prowadzić jedną spółkę, która będzie zajmować się różnymi sprawami biznesowymi.

Zakres czynności przekraczających zwykły zarząd

Wprowadzając takie rozwiązanie wspólnicy spółki dążą do tego, aby kluczowe decyzje były podejmowane przez osiągnięcie porozumienia. Mogą to być kwestie dotyczące zbycia i nabycia nieruchomości na rzecz spółki, zbycia składnika majątkowego, zaciągnięcia znacznego zobowiązania finansowego. Można to określić jako pewnego rodzaju „wentyl bezpieczeństwa”, aby tylko część wspólników nie podejmowała decyzji mających istotne znaczenie dla spółki. Można skonstruować katalog takich czynności, a także zmieniać go w późniejszym czasie (jako zmianę umowy spółki).

Możliwość zbycia udziałów

Kolejnym aspektem jest uregulowanie możliwości zbycia udziałów w ramach spółki. Można wprowadzić do umowy spółki postanowienia ograniczające możliwość zbycia udziałów, np. w pierwszej kolejności na rzecz dotychczasowego wspólnika bądź wspólników. Można także zastrzec, aby nie zbywać udziałów na rzecz podmiotów prowadzących działalność konkurencyjną względem spółki. Takie rozwiązanie może przeciwdziałać próbom wrogich przejęć i pozostawiać kontrolę nad spółką w rękach dotychczasowych wspólników.

Właściwie po co nad tym się zastanawiać?

Ponieważ sam pomysł założenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to nie wszystko. Po pomyśle przychodzi moment, w którym konieczne jest ułożenie w spółce chociażby wymienionych przeze mnie powyżej kwestii. Niezależnie od tego czy spółka z o.o. zostanie założona przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego czy też w ramach aktu notarialnego, należy uporządkować jej sposób funkcjonowania. Proces zakładania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie musi być pełny pułapek, jeżeli już na samym początku zostaną przemyślane określone rozwiązania.

Jeżeli masz pytania dotyczące spółki z ograniczoną odpowiedzialnością napisz na: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl.

Artykuł Proces zakładania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Spółka komandytowa

To spółka osobowa, która pod własną firmą prowadzi przedsiębiorstwo, a wobec wierzycieli przynajmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczeń, a odpowiedzialność przynajmniej jednego wspólnika jest ograniczona.

Firma spółki komandytowej musi składać się z nazwiska komplementariusza oraz oznaczenia „spółka komandytowa”. W firmie nie umieszcza się nazwiska komandytariusza – jeżeli do tego dojdzie, wówczas zmienia się jego zakres odpowiedzialności za zobowiązania.

Umowę spółki komandytowej zawiera się w formie aktu notarialnego. Przy czym możliwe jest zawarcie tej umowy, wykorzystując wzorzec umowy..

Do niezbędnych elementów umowy należą:

• firma i siedziba spółki;
• przedmiot działalności spółki;
• czas trwania spółki, jeżeli został oznaczony;
• oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika oraz ich wartość;
• oznaczony kwotowo zakres odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli (suma komandytowa).

Wspólnicy spółki komandytowej

Posłużyłam się wcześniej określeniami komplementariusz oraz komandytariusz. Są to nazwy wspólników spółki komandytowej. Komplementariusz to osoba, która ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, udziela swojego nazwiska firmie spółki. Pełni on także rolę osoby reprezentującej spółkę, zawierającej w jej imieniu umowy, zajmującej się jej działaniem.

Natomiast rola komandytariusza ogranicza się do wpłacenia sumy komandytowej. Cechą sumy komandytowej jest ograniczenie odpowiedzialności komandytariusza za zobowiązania spółki. Wysokość wniesionej sumy komandytowej limituje odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Oznacza to, że w spółce mamy dwie kategorie wspólników: jednego, ponoszącego nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki i drugiego – o ograniczonej odpowiedzialności. Dlatego często w praktyce spotyka się konstrukcje, w których komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Komandytariusz może reprezentować spółkę jako pełnomocnik, ale musi ujawnić udzielone mu pełnomocnictwo. Jeżeli tego nie zrobi, wówczas odpowiada za skutki tej czynności wobec osób trzecich bez ograniczenia.

Oczywiście komandytariusz uczestniczy w zyskach spółki proporcjonalnie do rzeczywiście wniesionego wkładu – przy czym umowa może stanowić inaczej.

Warto pamiętać, że w sytuacji, w której wkład komandytariusza nie został wniesiony, zysk za dany rok obrotowy przeznacza się w pierwszej kolejności na uzupełnienie wkładu, a dopiero później na wypłatę zysku.

Komandytariusz ma prawo do zażądania odpisu sprawozdania finansowego, a także przeglądania ksiąg i dokumentów spółki.

Relacje wewnątrz spółki

Ustawodawca zróżnicował status wspólników spółki komandytowej. To może budzić wątpliwości odnośnie tego, który ze wspólników ma być komplementariuszem a komandytariuszem. Różnice są niebagatelne, a to może rzutować na relacje wewnętrzne. Dlatego należy zastanowić się czy właśnie tej rodzaj spółki będzie w naszej sytuacji adekwatny, zwłaszcza gdy każdy ze wspólników chciałby decydować o sprawach spółki, ale zmniejszyć swoją odpowiedzialność. To może rodzić problemy już na etapie projektowania spółki.

Stosowanie przepisów dotyczących spółki jawnej

Jak wcześniej wspomniałam, spółka komandytowa jest spółką osobową. W związku z czym stosuje się do niej przepisy opisujące funkcjonowanie spółki jawnej. Oznacza to, że regulacje dotyczące spółki jawnej w zakresie rozwiązania i likwidacji spółki stosuje się odpowiednio do spółki komandytowej. Myślę, że tym wpisem odpowiedziałam na pytanie co warto wiedzieć o spółce komandytowej.

Artykuł Co warto wiedzieć o spółce komandytowej? pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Jakie modele można wyróżnić w zarządzaniu spółką partnerską?

W przypadku zarządzania spółką partnerską można wyróżnić zarządzanie nią przez:

1. partnerów
2. zarząd.

Zarządzanie spółką przez partnerów

Spółka partnerska może być zarządzana przez każdego z partnerów. W praktyce oznacza to, że każdy z nich może podejmować decyzje dotyczące spółki. Oczywiście, w treści umowy można zastrzec, że pewne kategorie decyzji – najczęściej te o dużym ciężarze finansowym, wymagają zgody wszystkich partnerów.

Niemniej jednak taki model zarządzania spółką, cechuje się elastycznością, szybkością podejmowania decyzji. W wielu przypadkach będzie on najlepiej odpowiadać potrzebom spółki.

Kierowanie spółką przez zarząd

Umowa spółki partnerskiej może przewidywać, że to nie wszyscy partnerzy będą zarządzać spółką, tylko zarząd. Ale tu warto poczynić dwie uwagi. Pierwsza dotyczy tego, że zarząd nie może składać się wyłącznie z osób niebędących partnerami spółki. W takim zarządzie musi znajdować się co najmniej jeden parter i może się w nim znajdować także osoba trzecia. Oznacza to, że nie można przyjąć takiego rozwiązania, iż kierowanie spółką partnerską jest powierzone wyłącznie osobom trzecim.

Jeżeli spółka partnerska zdecyduje się na takie rozwiązanie, zarząd podlega przepisom z zakresu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dotyczących zarządu właśnie.

Dla jakiego rodzaju spółki partnerskiej taka metoda kierowania spółką będzie adekwatna? Przede wszystkim dla spółek składających się z kilku partnerów i większej liczby pracowników bądź współpracowników. Taki model będzie rozsądny zwłaszcza w sytuacji, w której jeden ze wspólników lepiej odnajduje się w kwestii zarządzania spółką, a pozostali wolą np. skupić się na merytorycznej pracy.

Dodatkowo możliwość skorzystania z usługi osoby, która np. zawodowo zajmuje się zarządzaniem może usprawnić działalność spółki partnerskiej.

Dlaczego zakładając spółkę warto się nad tym zastanowić?

Przede wszystkim po to, aby wybrać model zarządzania spółką najlepszy dla partnerów oraz dla samej spółki. Nie każdy profesjonalista odnajdzie się w skórze managera. Nie zawsze też należy podążać utartą ścieżką, powielając rozwiązania stosowane przez innych.

Jeżeli masz pytania dotyczące spółki partnerskiej napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Jak zarządzać spółką partnerską? pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Co powinna zawierać umowa spółki jawnej?

Umowa spółki jawnej powinna zawierać:

1. firmę i siedzibę spółki;
2. określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość;
3. przedmiot działalności spółki;
4. czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Firma i siedziba spółki

Te elementy nie powinny budzić wątpliwości. Firmę mogą tworzyć nazwiska jednego/kilku/wszystkich wspólników oraz nazwy, a także dodatku spółka jawna.

Mała uwaga jeśli chodzi o siedzibę. W treści umowy nie wpisujemy pełnego adresu tylko nazwę miejscowości, w której spółka ma swoją siedzibę. Wówczas zmiana adresu spółki nie będzie wymagać zmiany umowy Spółki tylko zgłoszenie zmiany adresu w KRS.

Wkłady wnoszone przez wspólników

Zacznijmy od tego, że wkłady mogą być pieniężne oraz niepieniężne. Wśród wkładów niepieniężnych można wyróżnić aporty, usługi, pracę, prawa niezbywalne. Ponadto należy wspomnieć o wkładach wnoszonych na własność oraz o wkładach wnoszonych do korzystania.

O ile z wkładem pieniężnym nie ma problemu – jego wartość można prosto określić, to z wkładem niepieniężnym nie jest już tak łatwo.

Jak w takim razie określić wartość wkładów niepieniężnych? Można oprzeć się na dokumentach, w którym określa się ich wartość, opiniach biegłych. Nie może dojść do takiej sytuacji, w której wkład nie będzie miał określonej wartości. Z jakich względów jest to tak ważne? Ponieważ w umowie spółki jawnej określa się wartość wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika.

Przedmiot działalności spółki

Przedmiot działalności spółki to nic innego jak określenie czym spółka ma się zajmować. Przydatne będzie skorzystanie w tym względzie z Polskiej Klasyfikacji Działalności. Wybiera się kody działalności, którą będzie prowadzić spółka. I tu kolejna ważna uwaga. Należy wybrać jeden przeważający przedmiot działalności i ewentualnie dziewięć pozostałych. Czasy, w których przedmiot działalności spółek był pełen różnych PKD już minęły.

Czas działania spółki

W tym przypadku mamy do wyboru dwa rozwiązania. Spółka może działać przez nieoznaczony czas – dp momentu, w którym wspólnicy podejmą decyzję o zakończeniu jej działalności. Możliwe jest także działanie przez z góry określony czas – potrzebny do ukończenia np. jakiejś inwestycji.

Jak widzicie umowa spółki jawnej nie jest zbyt skomplikowanym dokumentem. Oprócz 4 najbardziej istotnych elementów umowy spółki należy przemyśleć także wewnętrzne relacje wspólników. Ale o tym w jednym z następnych wpisów:)

Jeżeli masz pytania dotyczące założenia spółki jawnej, napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Umowa spółki jawnej pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Jakie są najistotniejsze kwestie zakazu konkurencji?

Przede wszystkim należy mieć na uwadze:

• zakres przedmiotowy;
• zakres czasowy;
• zakres terytorialny;
• wynagrodzenie.

Bez precyzyjnego określenia tych elementów zakazu konkurencji nie będzie kompletny.

Przedmiotowy zakres zakazu konkurencji

Pisząc o przedmiotowym zakresie zakazu konkurencji mam na myśli konkretne określenie czynności, których nie może wykonywać osoba, której dotyczy zakaz konkurencji. Właściwie skonstruowany zakaz powinien zawierać wymienienie czego nie wolno wykonywać. Chodzi o zakres czynności, sposób ich wykonywania, możliwość pełnienia określonych funkcji, zakładania spółek, bycia pełnomocnikiem, prokurentem itp. Należy także wskazać czym dokładnie nie wolno się zajmować. I tu pojawia się ważna uwaga – przedmiotowy zakaz konkurencji powinien nawiązywać do czynności, które rzeczywiście były wykonywane, a nie do ogólnych sformułowań.

Czasowe określenie zakazu konkurencji

Zakaz konkurencji powinien być określony w czasie. Co należy przez to rozumieć? Przede wszystkim to, że w treści zakazu trzeba określić ile czasu ma on trwać. Najczęściej zakaz konkurencji obowiązuje przez dwa lata, ale występują umowy, które zakładają dłuższy okres zakazu konkurencji. Okres obowiązywania zakazu konkurencji powinien być adekwatny do tego, czemu zakaz ma służyć. Zabranianie innej osobie wykonywania czynności przez nieproporcjonalnie długi okres może naruszać jej sytuację.

Zakres terytorialny

Kolejnym aspektem, który nie może umknąć uwadze jest terytorialny zakres zakazu konkurencji. Należy wskazać, czy zakaz obowiązuje na terenie całego kraju, czy też województwa lub kilku regionów. Brak określenia tego elementu powoduje, że osoba zobowiązana do przestrzegania tego zakazu nie wie na jakim obszarze on obowiązuje. W praktyce zdarzają się umowy, które w ogóle nie precyzują tej kwestii.

Wynagrodzenie

Wspominając o wynagrodzeniu poruszamy jedną z najbardziej istotnych kwestii w zakazie konkurencji. W przypadku zakazu konkurencji występującego w umowie o pracę, przyjmuje się że jest on płatny. Czyli pracodawca płaci byłemu pracownikowi za to, aby powstrzymywał się od wykonywania pracy w konkurencyjnym podmiocie. Co stanie się w sytuacji, w której pracodawca przestanie płacić? Jeżeli pracodawca nie będzie płacić odszkodowania za powstrzymywanie się od konkurencyjnej działalności, wówczas zakaz konkurencji przestaje byłego pracownika obowiązywać.

Problematyczne jest określanie wynagrodzenia w umowach B2B. Bardzo często przy zawieraniu umowy B2B nikt nie zwraca uwagi na to, że zakaz konkurencji nie jest związany z wynagrodzeniem. Oznacza to, że po zakończeniu tej umowy jedna ze stron nie ma prawa przez okres 2 lub więcej lat wykorzystywać wiedzy i doświadczenia w określonym zakresie i nie otrzymuje za to żadnego wynagrodzenia. Dlatego zanim taka umowa zostanie podpisana należy się zastanowić czy takie rozwiązanie nam odpowiada.

Czy i w jaki sposób negocjować zakaz konkurencji?

Odpowiedź na pytanie czy negocjować zakaz konkurencji jest oczywista – tak! W toku negocjacji należy zwracać uwagę na aspekty, które są z naszego punktu widzenia najbardziej istotne, np. zakres terytorialny, wynagrodzenie.

Kiedy dochodzimy do rozmowy o wynagrodzeniu za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej, to strona narzucająca początkowo bardzo rygorystyczny zakaz może zacząć zastanawiać się nad tym, czy jest on zasadny. Umowa dotycząca zakazu konkurencji, jak każda umowa z zakresu stosunków cywilnoprawnych powinna uwzględniać interes obydwu stron, a nie tylko jednej. Z tego względu należy ją dokładnie analizować, a także negocjować. Chodzi o to, aby zakaz konkurencji zabezpieczał obie, a nie jedną strony umowy.

Zakaz konkurencji – jakie są najczęstsze błędy?

Do najczęstszych błędów w umowach dotyczących zakazu konkurencji można zaliczyć brak określenia zakazu przedmiotowego konkurencji, brak określenia ram terytorialnych obowiązywania tego zakazu. Równie często występuje nadinterpretacja tego zakazu – jedna ze stron stoi na stanowisku, że nie wolno zajmować się nie tylko tożsamą działalnością, ale także rzeczami towarzyszącymi. Błędnie bywa także rozumiana kwestia wynagrodzenia za powstrzymywanie się od tego zakazu.

Jeżeli masz pytania dotyczące zakazu konkurencji napisz: katarzyna.zalewska@adwokatura.pl

Artykuł Zakaz konkurencji – jakie są najczęstsze błędy? pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.

Kara umowna – sposób na naprawienie szkody?

Kara umowna jest sposobem naprawienia szkody. Szkoda wynika z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Wskazuje to na 3 istotny elementy, które należy mieć na uwadze przy dochodzeniu kary umownej.

Pierwszy to szkoda, czyli pewnego rodzaju uszczerbek poniesiony przez jedną ze stron.

Drugim jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. O ile kwestia niewykonania zobowiązania nie budzi wątpliwości, o tyle kwestia nienależytego wykonania zobowiązania to temat, który wywołuje wiele wątpliwości. Nienależyte wykonanie zobowiązania może polegać np. na nieprawidłowym wykonaniu naprawy, wadliwym wykonaniu robót budowlanych itp.

Trzecim jest zobowiązanie niepieniężne. Zastrzeżenie kary umownej w przypadku zobowiązania pieniężnego nie przyniesie jakiegokolwiek rezultatu. Taką klauzulę można interpretować jako klauzulę odsetkową.

W umowie strony określają wysokość kary umownej na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wysokość tej kary umownej nie zależy od faktycznie poniesionej szkody. Warto też zamieścić w treści umowy postanowienia, które umożliwi dochodzenie odszkodowania przekraczającego wysokość kary umownej. Nie jest możliwe zapłacenie kary umownej zamiast wykonania zobowiązania wynikającego z umowy.

Kiedy dojdzie do sytuacji, w której jedna ze stron domaga się zapłacenia na jej rzecz kary umownej, druga podnosi argumenty mające na celu uniknięcie tej kary bądź jej miarkowanie. I tu przechodzimy do bardzo istotnej kwestii, czyli

Miarkowanie kary umownej

Miarkowanie kary umownej ma na celu zapewnienie pewnej ochrony dłużnikowi przed zapłaceniem kary umownej, której wysokość może być zbyt wysoka. Instytucja miarkowania jest swego rodzaju uprawnieniem przysługującym sędziemu, który w danej sprawie musi wyważyć interesy dłużnika oraz wierzyciela. Pomagają w tym pewne przesłanki:

1. wykonanie zobowiązania w przeważającej mierze;
2. rażące wygórowanie kary umownej.

Te przesłanki są ważne i pomocne nie tylko dla sądu, ale także dla osoby, która miałaby taką karę zapłacić. Trudno zrozumieć sytuację, w której w dużej mierze wykonano umowę, ale istniałby obowiązek zapłaty kary umownej w pełnej wysokości. Podobnie, gdyby kara umowna była tak wygórowana, że przekraczałaby wysokość poniesionej szkody.

A co na to sądy?

Na temat miarkowania kary umownej wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 26.02.2014 r., I ACa 710/13. W wyroku wskazano na następujące kwestie.

Możliwość miarkowania kary umownej ze względu na wykonanie zobowiązania w znacznej części powinna ograniczać się do przypadków, gdy kara umowna ustalona jest w stałej wysokości bez względu na zakres uchybień dłużnika; jeżeli zaś strony w umowie zróżnicowały karę umowną w zależności od stopnia niewykonania zobowiązania lub rodzaju i wagi konkretnego uchybienia, to dłużnik nie może powoływać się na wykonanie zobowiązania w znacznej części jako na przesłankę miarkowania. Będzie tak wówczas gdy kara umowna ustalona jest w postaci stawki dziennej lub tygodniowej. Z kolei przy przesłance rażąco wygórowanej karze umownej należy się kierować stosunkiem tej kary do należnego uprawnionemu odszkodowania, które należałoby się mu na zasadach ogólnych – a nie relacją kary do świadczenia głównego, do interesu wierzyciela oraz do szkody.

Z uwagi na to, jak ważną funkcję pełni kara umowna w zawieranych umowach, należy zawsze sprawdzać, na wypadek jakich zdarzeń zastrzeżona jest kara umowna. Warto sprawdzić jej wysokości oraz czy nie jest ona zbyt wysoka lub niska dla każdej ze stron umowy.

Artykuł Kara umowna – sposób na naprawienie szkody pochodzi z serwisu Adwokat Katarzyna Zalewska.